برگزیده

افراد دارای اتیسم در نوزادی در نواحی پردازش بینایی مغز تفاوت‌هایی دارند
۱۰ واقعیت درباره سالمندی و سلامت
شناسایی بیماری‌هایی که به آلزایمر ربط دارند
ارتباطات اجتماعی در اتیسم
رفتارهای تکراری و "تحریک" در اتیسم
یک توصیه برای افزایش تعادل در سالمندی
از هر هزار کودک یک تا سه نفر دارای مشکلات کم شنوایی هستند
از برنامه "توانبخشی مبتنی بر جامعه" چه می‌دانید؟

توانبخشی

يکشنبه ۰۲ مرداد ۱۴۰۱ - ۱۳:۱۷:۰۰ نسخه چاپی 0

از برنامه "توانبخشی مبتنی بر جامعه" چه می‌دانید؟
پایگاه اطلاع رسانی توانبخشی ایران- بیش از ۲ دهه از اجرای برنامه توانبخشی مبتنی بر جامعه (CBR) در مناطق روستایی کشور می‌گذرد، برنامه‌ای که در راستای دسترسی افراد دارای معلولیت در مناطق روستایی و محروم شهری به خدمات کلیدی در زمینه سلامت، آموزش، تامین معاش و... دسترسی و فعالیت می‌کند.

برنامه توانبخشی مبتنی بر جامعه (CBR) در ایران از سال 1374 در مناطق روستایی کشور آغاز شده است و امروزه بخشی از قانون برنامه 5 ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران است. توانبخشی مبتنی بر جامعه، برنامه‌ای برای ارائه خدمات توانبخشی، کاهش فقر، برابرسازی فرصت‌ها و فراگیرسازی اجتماعی افراد دارای معلولیت است که از طریق تلاش‌های مشترک افراد دارای معلولیت، خانواده‌ها و سازمان‌های آنها، اعضای جامعه و سایر بخش‌های دولتی و غیردولتی مرتبط با حوزه‌های سلامت، آموزش، اشتغال و اجتماعی انجام می‌شود.

این برنامه تلاش دارد تا از یک سو افراد دارای معلولیت در مناطق روستایی و محروم شهری به خدمات کلیدی به ویژه در زمینه سلامت، آموزش، تامین معاش و... دسترسی پیدا کنند و از سوی دیگر با رفع موانع فیزیکی، نگرشی، قانونی و ارتباطی سعی دارد تا زمینه‌های مشارکت افراد دارای معلولیت در جامعه فراهم شود. به نحوی که آنها بتوانند مانند سایر افراد جامعه از مزایای توسعه برخوردار شوند و نقش موثری در توسعه جامعه خود داشته باشند.

در این میان اما، ایجاد دسترسی به خدمات و برنامه‌های مرتبط با حوزه سلامت، آموزش، اشتغال و اجتماعی، توانمندسازی افراد دارای معلولیت از طریق تشکیل گروه‌های خودیار، تشکیل صندوق‌های خرد محلی و عضویت در سازمان‌های افراد دارای معلولیت و سایر گروه‌های فعال در روستا، رفع موانع فیزیکی، نگرشی، ارتباطی و قانونی در جامعه برای حضور افراد دارای معلولیت در جامعه، گسترش همکاری بین‌بخشی با بخش‌های دولتی و غیردولتی به منظور شامل‌سازی افراد دارای معلولیت در برنامه و اقدامات مرتبط با سایر نهادها و جلب مشارکت جامعه برای اجرای برنامه توانبخشی مبتنی بر جامعه از اهم برنامه CBR است.

اما براساس اعلام سازمان بهزیستی کشور، تا پایان سال 1400، حدود 96 درصد جمعیت روستایی کشور (21 میلیون و 621 هزار و 435 نفر) تحت پوشش برنامه CBR قرار گرفته‌اند که این جمعیت ساکن در 442 شهرستان و 53 هزار و 726 روستا است.

همچنین 833 مرکز و موسسه غیردولتی با داشتن 4515 تسهیلگر و 3590 داوطلب محلی مسئولیت اجرای این برنامه در سطح محلی را بر عهده داشتند، در حالی که 1701 دهیار و 12 هزار و 806 بهورز همراه با 9284 شورای CBR روستایی نیز در این برنامه مشارکت کردند.

در این مناطق 473 هزار و 168 نفر از افراد دارای معلولیت شناسایی و تحت پوشش برنامه قرار دارند که 2.2 درصد جمعیت روستایی را تشکیل می‌دهند که 38 درصد افراد تحت پوشش دارای معلولیت جسمی- حرکتی، 25 درصد افراد دارای معلولیت ذهنی و هوشی، 13 درصد دارای معلولیت بینایی، 12 درصد افراد دارای معلولیت شنوایی، 8 درصد افراد دارای معلولیت اعصاب و روان و 4 درصد دارای معلولیت صوت و گفتار هستند.

درصد برخورداری افراد تحت پوشش از خدمات سلامت در سال 1400

از آنجایی که برنامه CBR نقش مهمی در دسترسی افراد دارای معلولیت به خدمات موردنیاز دارد. در سال 1400 از عمده فعالیت‌های این برنامه، ایجاد دسترسی به خدمات در زمینه سلامت، آموزش، امرار معاش، اجتماعی و توانمندسازی و مناسب‌سازی برای افراد دارای معلولیت بود که با کمک‌های فنی و مالی شرکای کاری محقق شد.

در سال گذشته، 71 هزار و 375 نفر از خدمات در زمینه مولفه سلامت (شامل خدمات پزشکی، توانبخشی و وسایل کمکی) بهره‌مند شدند.

در زمینه مولفه آموزش، 209 هزار و 845 نفر به نوعی از خدمات آموزش استفاده کردند که از این تعداد 162 هزار و 900 نفر از خدمات آموزش غیر رسمی، 12 هزار و 108 نفر از آموزش‌های شبه رسمی و 34 هزار و 837 نفر از آموزش‌های رسمی بهره‌مند شدند.

در زمینه مولفه امرار معاش 7546 نفر از آموزش حرفه‌ای، 12 هزار و 181 نفر از خود اشتغالی، 3474 نفر از اشتغال دستمزدی، 60 هزار و 966 نفر از کمک‌های موردی، 7700 نفر از کمک هزینه ساخت و تعمیر مسکن برخوردار شدند و همچنین 7187 نفر به عضویت صندوق‌های خرد محلی درآمدند.

در خصوص مولفه اجتماعی و توانمندسازی نیز، 2092 نفر از حمایت‌های ازدواج و 55 هزار و 439 نفر از فعالیت‌های ورزشی و اوقات فراغت، فرهنگی و هنری برخوردار شدند.

همچنین 9156 نفر از افراد تحت پوشش به عضویت گروه‌های خودیار درآمدند و جهت رفع موانع فیزیکی در مجموع 5813 نفر از افراد تحت پوشش از خدمات مناسب‌سازی منزل و خودرو و وسایل روزمره زندگی استفاده کردند.

در این میان ارتقاء کیفی و کمی خدمات CBR، تقویت و گسترش شوراهای توانبخشی مبتنی بر جامعه استان، شهرستان و روستا به منظور افزایش همکاری‌های بین‌بخشی، گسترش و تقویت صندوق‌های خرد محلی، گسترش مناسب‌سازی منازل، محل کار و مدارس افراد دارای معلولیت و معابر و اماکن عمومی روستاها با همکاری دهیاران، اجرای برنامه ورزش و بازی‌های فراگیر و بومی محلی همراه با برگزاری جشنواره فرهنگی و ورزشی روستا در کلیه استان‌ها و تشکیل پایگاه‌های هنر در مناطق روستایی در 4 استان (ایلام، کردستان، خراسان جنوبی و کرمان) از برنامه‌های پیش‌رو برای توسعه توانبخشی مبتنی بر جامعه در مناطق روستایی به شمار می‌رود.


مطالب مرتبط

  • +


به ما بپیوندید